Back

ⓘ જીરું એક સપુષ્પીય વર્ગની વનસ્પતિ છે, જેનું વૈજ્ઞાનીક નામ ક્યુમીનમ સાયમીનમ છે. વરિયાળી જેવા દેખાતા જીરુંના દાણા તેમ જ પાવડરનો મસાલા તરીકે બહોળા પ્રમાણમાં વપરાય છ ..




જીરું
                                     

ⓘ જીરું

જીરું એક સપુષ્પીય વર્ગની વનસ્પતિ છે, જેનું વૈજ્ઞાનીક નામ ક્યુમીનમ સાયમીનમ છે. વરિયાળી જેવા દેખાતા જીરુંના દાણા તેમ જ પાવડરનો મસાલા તરીકે બહોળા પ્રમાણમાં વપરાય છે. ભારતીય ઉપખંડમાં આખા જીરુંના દાણા વઘારમાં તેમ જ દળીને બનાવેલા જીરાના પાવડરનો ઉપયોગ વાનગી બનાવતી વેળાના અંતિમ ચરણમાં સ્વાદ માટે કરવામાં આવે છે.

ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં જીરાની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ પૈકી મહેસાણા તેમ જ પાટણ જિલ્લાઓમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જીરું પકવવામાં આવે છે.

                                     

1. આયુર્વેદમાં જીરું

ભારતીય પ્રાચીન ચિકિત્સા પદ્ધતિ આયુર્વેદમાં પણ જીરાનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. આયુર્વેદ અનુસાર જીરું એ સ્વાદમાં તીખું, પચ્યા પછી પણ તીખું, ગરમ, તીક્ષ્ણ, રુચિકારક, જઠરાગ્નિ પ્રદીપ્ત કરનાર, પિત્ત તથા અગ્નિ વધારનાર, ઉદરશૂળ - આંકડી- મરોડનું શમન કરનાર, સુગંધી, કફ, વાયુ, દુર્ગંધ, ગોળો, ઝાડા, સંગ્રહણી તથા કરમિયાંનો નાશ કરનાર છે.

                                     
  • મ ખ ય વ યવસ ય ખ ત ખ તમજ ર ત મ જ પશ પ લન છ આ ગ મમ મ ખ યત વ ઘઉ જ ર વર ય ળ બ જર કપ સ, દ વ લ રજક ત મ જ અન ય શ કભ જ ન પ કન ખ ત કરવ મ
  • ખ વ ન ઉપય વગમ લ વ મ આવ છ દહ ન સ વ દ સ ટ બન વવ મ ટ ત મ ક થમ ર, જ ર ફ દ ન લ લ ક લ લ મરચ અન અન ય પદ ર થ અન મસ લ ઉમ ર ય છ આ વ નગ
  • ક કડ ન બ ન મગજ એક ત લ અન ધ ળ કમળન કળ ઓ એક ત લ લઈ, ત ન વ ટ ત મ જ ર અન સ કર મ ળવ ન એક અઠવ ડ ય આપવ થ પ શ બન બળતર મટ છ અર ધ શ ર દ ધ
  • હળદર, લ મડ પ ન મ ળ બટ ટ ફણસ ક ળ વટ ણ સરગવ ન શ ગ, ર ઈ, જ ર ધ મ થ હ ગ અન લ લ મરચ મધ યમ જ ડ છ શ અન ત વ રન દ ળન ઓસ મણ
  • ક રણ વરસ દન પ રત પ ર પ ત આ પ ક ન સફળત મ ટ મદદર પ છ મક ઈ, રજક જ ર ધ ણ મ થ ડ ગળ ટ મ ટ વર ય ળ બટ ટ ઇસબગ લ, ઓટ પણ રવ પ ક છ
  • એક ભ રત ય મસ લ મ શ રણ છ મ ખ યત વ એમ જમ નમ પકવ મ ળવ ય લ શ ક લ જ ર અન ક થમ ર ધ ણ ન બ જન પ વડર હ ય છ ક ટલ ક રસ ઈય એમ વ વ ધ અન ય મસ લ
  • છ આ જ લ લ ન મ ખ ય પ ક કપ સ છ જ મ બ જર જ વ ર, ઘઉ એર ડ કપ સ, જ ર ચણ મગ, તલ, ર ઇ, મરચ વગ ર પ ક થ ય છ ઇ.સ. ન ગણતર મ જબ ક લ
  • ચણ ન દ ળ મ કવ ન ર વ જ છ ગ જર તમ ક ઈપણ જ તન વઘ રમ મ ટ ભ ગ ર ઈ, જ ર અન અજમ જ વપર ય છ વડ - વ વ ધ પ રક રન વડ વડ પ વ - મ બઈન અત પ રખ ય ત
  • થ ડ ક ઉક ળ પછ ત ન મસળ ન ગ ળ લ એ પછ ત મ થ ડ ક મ ઠ શ ક લ જ ર અન ધ ણ મર બધ ન બ ર ક પ ઉડર અન થ ડ ક ખ ડ ક ગ ળ મ ળવ ન થ ડ - થ ડ
  • બનત ઉપમ ન ક ત આ પ રમ ણ છ ઘઉ રવ કપ ત લ 3 - 4 ચમચ ર ઈ 1 2 tsp જ ર 1 tsp આદ 1 2 ચમચ ખમણ લ લ લ મરચ - મધ યમ, ક પ લ ક પ લ ક દ

Users also searched:

...